روشهای موجود در حال حاضر برای انتخاب پیمانکار:
روشهای مختلفی مانند مناقصه باز (آزاد)[1]، مناقصه محدود یا انتخابی[2]، ارزیابی اولیه یا مذاکرهای[3] در حال حاضر برای انتخاب پیمانکاران استفاده میشوند.(Palaneeswaran& Kumaraswam, 2001)
هر پیمانکاری میتواند در فرآیند مناقصات باز (آزاد) استفاده شود. بعد از فرآیند ارزیابی پیشنهادات، قرارداد به بهترین پیشنهاد اعطا خواهد شد.
وقتی که یک قرارداد ساختمانی نیاز به تخصص خاص و یا تکنولوژی بالایی داشته باشد، صاحبان پروژه میتوانند از مناقصه محدود و یا انتخابی استفاده کنند. تنها پیمانکارانی که نیازهای پروژه را برآورده مینمایند میتوانند در این رویه شرکت نمایند.
ارزیابی اولیه به عبارت دیگر یک فاز غربالگری است که حداقل تواناییها را مشخص میکند و پیمانکارانی که توانایی آنها کمتر از سطح تعیین شده است در مرحله ارزیابی در نظر گرفته نمیشوند.
در نهایت رویه مذاکرهای زمانی بکار گرفته می شود که قراردا خیلی پیچیده است یا دارای جنبههای تکنیکی و اقتصادی منحصر به فرد است و یا زمانی که در مواقع اضطراری قرار داریم (مانند جنگ یا بلایای طبیعی) و یا زمانیکه هیچ یک از مواردی که در بالا گفته شد برای آن وجود نداشته باشد.
4-1-2 روشهای انتخاب پیمانکار در جهان :
در دو دهه گذشته افزایش پیدرپی و مداوم در حوزه متدها و روشهای مورد استفاده برای تدارکات کارهای ساختمانی داشتیم. علیرغم این موضوع، بهبودی متناسب با تحقیقات صورت گرفته در موفقیت پروژههای ساختمانی نداشتهایم و بجای آن تاخیرهای زیاد و وسیعی در برنامههای زمانبندی، افزایش هزینهها، مشکلات جدی در کیفیت و افزایش تعداد ادعاها و دعاوی داشتیم. به منظور بهبود این وضعیت همواره روشهای دیگری (علاوه بر قبلیها) برای بهبود رویههای مناقصه و انتخاب پیمانکاران ایجاد شدند. از سال 1940 تا 1990 رویههای انتخاب پیمانکار و اعطای قرارداد که در صنایع ساختمانی و خصوصا در بخشهای عمومی استفاده میشود نسبتا بدون تغییر مانده است (Holt, Olomolaiye & Harris,1994). در این سیستمها، روشهای مورد استفاده برای انتخاب پیمانکاران به منظور اعطای قرارداد پروژههای بخشهای عمومی در صنایع ساختمانی عموما بر اساس قاعده پذیرش پایینترین قیمت پیشنهادی بود. امروزه بسیاری از کارشناسان معتقدند ارزیابی قیمتهای پیشنهادی و عقد قرارداد منحصرا بر اساس قیمت پیشنهادی یکی از اصلیترین مشکلات تحویل پروژهها است(Y. Ilker Topcu, 2004). این پیمانکاران زمانی که با کسری کار مواجه میشوند بیشتر علاقهمند هستند تا قیمت پایینتری ارایه کنند تا در کوتاه مدت در صحنه تجارت باقی بمانند و امید دارند تا با افزایش درآمدهای اضافی در خلال ادعاها و یا با کاهش هزینه آن را جبران کنند ( Skitmore &Hatush,1998). از نقطه نظر یک کارفرما همه پیمانکاران دارای ریسک هستند. این نکته همچنین دلالت بر این نکته دارد که انتخاب اتوماتیک وار کمترین قیمت پیشنهادی پیمانکاران نیز دارای ریسک است. این حقیقتی است که به ندرت توسط کارفرمایان ساختمانی درک میشود .
اعطای قرارداد تنها بر اساس پایین ترین قیمت پیشنهادی باعث ایجاد ریسک عملکرد ضعیف توسط پیمانکار در خلال مدت زمان اجرای پروژه میشود. بعنوان مثال پیشنهادات غیر واقعی ممکن است منجر به عدم توانایی مالی در انجام پروژه با توجه به نیازهای پروژه گردد. نتیجه این کار مشکلات مدیریتی و نظارتی از طرف کارفرما و ادعاها و چانه زنیها از طرف پیمانکار و تاخیر در تکمیل پروژه متناظر با موارد فوق است.
نتایج تحقیقات نشان داده است ارزیابی پایینترین قیمت به عنوان تنها معیار انتخاب، یکی از علل اساسی مشکلات تحویل پروژه میباشد (Holt, Olomolaiye & Harris,1994). در نظر گرفتن نقش هزینه به تنهایی در بررسیها و رسیدگیها مشکلات کیفی که در طول مدت زمان اجرای پروژه رخ میدهد را افزایش میدهد. به عبارت دیگر اگر چه صاحب پروژه در بخشهای عمومی برای تصمیماتشان پاسخگو خواهند بود و مسئولیت دارند، توضیح اصول و عقاید انتخاب آنها زمانیکه آنها یک پیمانکار دیگری را نسبت به پایین ترین قیمت پیشنهادی انتخاب نمایند، مشکلتر خواهد بود.
با این حال تغییر این فرآیند آسان نیست. اکثر کارفرمایان خصوصا آنهایی که در بخش عمومی هستند لزوما مجبورند در مورد تصمیماتشان مورد بازرسی و حسابرسی قرار بگیرند و زمانی که یک قیمت پیشنهادی که کمترین قیمت پیشنهادی نبوده است به عنوان برنده مناقصه انتخاب شود خیلی سختتر است تا در این خصوص پاسخگو باشند. این مسئله باعث شد تا محققان به دنبال تکنیکهایی برای انتخاب پیمانکار باشند که اطلاعاتی را در ارتباط با اهداف کارفرمایان و توانایی و ظرفیت پیمانکاران به مانند قیمت پیشنهادی به صورت شفاف و قابل مشاهده که به معنای دستیابی به بهترین ارزش برای پول میباشد را مورد استفاده قرار دهند.
2-1-5 روشهای ارزیابی رایج:
از گذشته دور پر تکرارترین روش انتخاب پیمانکاران ساختمانی پیشنهادهای رقابتی است که در آنها قرارداد به پایین ترین پیشنهاد ارایه شده، واگذار میشود. برخی کشورها تغییراتی را بوجود آوردند که باعث شد معیارهای تعریف شده شفافی به معیار پایینترین قیمت پیشنهادی اضافه شود. اگر چه تغییرات و دگرگونیها در این رویهها هنوز با اهداف معمولی و پیش پا افتاده بکار گرفته میشود مثلا در دانمارک دو قیمت بالا و دو قیمت پایین حذف
:: موضوعات مرتبط:
مهندسی صنایع،
پروژه مهندسی صنایع،
پایان نامه مهندسی صنایع،
نرم افزار های مهندسی صنایع،
آموزش GAMS،
آموزش LINGO،
الگوریتم های فرا ابتکاری
:: برچسبها:
پایان نامه,
مدلسازی ریاضی,
بهینه سازی,
کد نویسی با GAMS گمز
